TỰ CHỮA STRESS KHÔNG DÙNG THUỐC

Theo Lương y VÕ HÀ

Nhiều người trong chúng ta có thể dễ dàng có được những bữa ăn ngon, những giấc ngủ sâu, những phút giây thoải mái thả hồn theo tiếng nhạc, hoặc hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ. Nhưng không phải ai cũng được như thế. Có người luôn bị căng thẳng bởi áp lực công việc. Có người bị ám ảnh bởi những ý tưởng sợ hải, lo âu hay hận thù không dứt bỏ được. Cũng có người luôn có cảm giác khó chịu hoặc đau nhức ở nơi nào đó trong cơ thể mà bác sĩ không tìm ra được bất cứ tổn thương thực thể nào.

Trong cuộc sống hàng ngày không ai là không có những cảm xúc buồn, thương, giận, ghét... tuy nhiên khi một hoặc nhiều cảm xúc nầy được lập đi lập lại nhiều lần và lâu dài sẽ ảnh hưởng xấu đến hệ thần kinh và dẫn đến bệnh tật. Những trường hợp nầy khoa học gọi là stress. Stress có thể gây ra nhiều triệu chứng khác nhau như mệt mõi, hay cáu gắt, mất ngủ, nhức đầu, đau gáy, kém ăn, rối loạn kinh nguyệt... Thời gian đầu, những triệu chứng do stress gây ra chỉ là rối loạn thần kinh, rối loạn khí hóa. Lâu dài stress có thể gây ra những tổn thương thực sự như viêm xoang, loét dạ dày... Ngoài ra stress còn làm giảm sức đề kháng của cơ thể và làm trầm trọng thêm các chứng bịnh đang tiềm ẩn.

Theo một nghiên cứu của Trung Tâm Y Khoa phòng ngừa ở Atlanta Mỹ, những người dưới 60 tuổi có tính nóng nảy có nguy cơ bị tai biến mạch não ba lần cao hơn những người bình thường. Ngược lại việc hoá giải được stress sẽ tác động tốt đến quá trình điều trị các bệnh mãn tính. Về điều nầy, một cuộc nghiên cứu do Tiến sĩ Richard Surwit thuộc Trung Tâm Y khoa Đại học DUKE (Mỹ) và các cộng sự thực hiện trên 108 bệnh nhân tiểu đường type II đã cho biết việc loại bỏ stress bằng cách thư giãn và những phương pháp hô hấp có kết quả tương đương hoặc hơn so với việc dùng thuốc trong việc hạn chế những tác hại của bệnh. Trong thí nghiệm nầy, tất cả bệnh nhân được phổ biến những kiến thức cần thiết về bệnh tiểu đường. Một nữa trong số họ được tham gia luyện tập chống stress. Sau một năm, 32% số người được tập luyện có lượng đường trong máu giảm hơn 1%. Trong khi chỉ có 12% bệnh nhân thuộc nhóm đối chứng dùng thuốc nhưng không luyện tập chống stress đạt được kết quả tương tự.

Theo y học, stress luôn đi đôi với cuộc sống công nghiệp. Công nghiệp tiến triễn đã tạo ra nhiều nhu cầu mới và đa dạng, thúc đẩy con người phải suy nghĩ, lo toan và làm việc căng thẳng để gia tăng khả năng chiếm hữu và thỏa mãn nhu cầu. Cơ chế thị trường với mức độ cạnh tranh cao càng làm cho con người phải chật vật và toan tính nhiều hơn, dễ dẫn đến stress hơn.

Mới đây Công ty Hoffman La Roche đã thực hiện một cuộc khảo sát về tình trạng stress tại Việt Nam. Kết quả đã cho thấy tỉ lệ số người bị stress bình quân là 52%. Ở các thành phố lớn như Hà Nội và Thành Phố Hồ Chí Minh tỉ lệ nầy là 55%. Thực tế nầy cho thấy việc nhận thức về tầm nguy hại của stress để chủ động phòng chống nó là điều cần thiết cho việc giữ gìn sức khỏe

Từ lâu, các nhà khoa học đã biết được sự liên quan chặt chẽ giữa hoạt động của hệ thần kinh và hoạt động cơ bắp. Khi tâm tư lo lắng hoặc tinh thần rối loạn thì hoạt động sinh lý, nội tạng bị xáo trộn và trương lực cơ bắp cũng gia tăng. Ngược lại, nếu điều hoà được trương lực cơ bắp ở mức độ thư giãn thì thần kinh cũng sẽ được ổn định. Đặc biệt ở những người bị stress, suy nhược thần kinh hoặc mất ngủ lâu ngày, trương lực cơ bắp của những người này thường ở trong tình trạng căng cứng hơn bình thường, và chính điều nầy đã tác động nghịch trở lại làm rối lọan thêm họat động của hệ thần kinh.

Từ những phân tích trên, chúng tôi đã hướng dẫn việc tự chữa bệnh cho nhiều người bằng một phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả qua sự phối hợp giữa việc kiểm soát hơi thở và việc day, ấn một số huyệt vị và vùng đặc trị của y học cổ truyền nhằm đạt đến hai yêu cầu thư giãn và an thần. Phương pháp được tiến hành tuần tự qua các động tác sau:

Vuốt ấm vành tai: Dùng ngón tay trỏ và ngón tay cái vuốt dọc vành tai cùng bên từ trên xuống dưới. Vuốt chậm và nhẹ. Vuốt khoản 21 lần. Những nghiên cứu của y học hiện đại và y học cổ truyền đều đưa đến những kết quả thống nhất về những vùng quy chiếu ở phần ngoài của cơ thể có liên quan với những cơ quan nội tạng nằm sâu ở bên trong. Một trong những vùng quy chiếu quan trọng với một hệ thống thần kinh dày đặc và tinh tế là vành tai, mà khi tác động vào có thể tái lập được cân bằng nội môi, điều hòa được hệ thần kinh trung ương. Do đó việc vuốt cho hai vành tai ấm lên có tác dụng điều hoà thần kinh giao cảm, thúc đẩy khí huyết lưu thông và thư giản toàn thân.

Vuốt dọc xương chân mày: Dùng hai ngón tay trỏ và giữa vuốt từ đầu chân mày dọc theo xương chân mày ra đến chân tóc phía ngoài đuôi mắt. Vuốt chậm và nhẹ. Vuốt khoản 21 lần. Vùng chân mày và cánh tay có những điểm phản xạ tương ứng nhau. Do đó động tác này tạo được sự thư giãn cơ bắp giữa vùng cánh tay và bàn tay. Hai bàn tay là hai bộ phận quy chiếu khác ứng với toàn cơ thể nên thư giãn được ở hai bàn tay sẽ ảnh hưởng đến thư giãn chung của toàn thân.

Vuốt dọc hai bên mũi: Dùng ngón trỏ của một bàn tay vuốt một bên mũi. Dùng hai bàn tay vuốt cùng lúc cả hai bên. Vuốt dọc từ điểm giữa hai chân mày (huyệt Ấn đường) dài theo hai bên thân mũi qua khoé miệng đến tận góc cằm. Vuốt chậm và nhẹ. Vuốt khoảng 21 lần. Theo học thuyết kinh lạc của y học cổ truyền, kinh Dương minh được phân bố dọc theo hai bên mũi và miệng, là một kinh đa khí, đa huyết có chức năng quan trọng nhất trong phần "vệ khí" nên động tác này giúp khí huyết lưu thông ra bên ngoài, làm gia tăng tác dụng thư giãn.

Day ấn huyệt Ấn đường: Dùng ngón trỏ của bàn tay phải ấn nhẹ vào điểm giữa hai chân mày trong vài giây, day thành vòng tròn chung quanh điểm này khoản 21 vòng. Khi tác động vào huyệt Ấn đường, cơ thể sẽ tiết ra chất Endorphine nội sinh, có tác dụng làm giảm đau, giáng khí và an thần.

Kích thích vùng sau đầu: Đặt nguyên hai bàn tay vào hai vùng gáy ở sau đầu, sát cạnh phía sau của tai. Vuốt nhẹ từ trên xuống dưới phía sau hai vành tai. Vuốt khoảng 21 lần. Động tác này vừa tác động vào hai kinh Túc Thiếu Dương Đởm và Túc Thái Dương Bàng Quang, vừa kích thích hai huyệt An miên và Thiên trụ, có tác dụng chống khí nghịch, điều trị thần kinh suy nhược và làm thanh sảng vùng đầu não.

Sau khi thực hành 5 động tác trên hãy nằm xuống nghĩ ở một nơi yên tĩnh, thoáng mát. tập thở bằng bụng.

Theo y học cổ truyền,"thần đâu, khí đó". Do đó việc tập trung tư tưởng ở vùng bụng dưới còn làm cho ý và khí lưu chuyển về phía dưới của cơ thể giúp giáng khí và làm nhẹ áp lực ở vùng đầu, não, dẫn đến thư giãn.

Những nghiên cứu về hiệu ứng stress của 2 Bác sĩ H.S. Liddell và A.V. Moore đã đưa đến kết luận nếu những cảm xúc khó chịu có điều kiện ngắt khoảng tức không xảy ra liên tục - dù chỉ trong chốc lát - thì những cảm xúc nầy sẽ không dẫn đến bệnh tật. Do đó việc thực hành thư giãn - dù chỉ trong vài phút mỗi lần - cũng sẽ rất hữu ích cho việc duy trì một điều kiện tâm lý tốt đủ hóa giải những căng thẳng do cuộc sống gây ra.

SMILE

CÁC BƯỚC THÔNG THƯỜNG CỦA MỘT LẦN NGỒI THIỀN Theo Lương y VÕ HÀ

Thử nhìn xuống một hồ nước. Khi mặt hồ yên tĩnh, trong xanh ta dễ dàng nhìn rõ được mọi vật dưới đáy. Trái lại, khi làn nước gợn sóng, hình ảnh sẽ bị phản chiếu lệch lạc. Bộ não con người cũng giống như vậy. Khi tinh thần yên tĩnh, tập trung, tâm trí sẽ sáng suốt. Trái lại, khi có tạp niệm xen vào hoặc lúc lo âu căng thẳng, sự phán đoán sẽ kém chính xác. Sự căng thẳng sẽ làm mệt bộ não, cơ thể tiêu phí nhiều năng lượng mà việc giải quyết công việc lại kém hiệu quả. Một sinh viên thiếu tập trung sẽ khó tiếp thu bài giảng. Một công nhân đứng máy lơ đểnh sẽ dễ mắc tai nạn lao động. Một nhà nghiên cứu mà tinh thần không ổn định sẽ khó có thể hoàn thành công trình của mình. Ngoài ra, trong điều kiện phát triễn của nền văn minh công nghiệp với tính cạnh tranh cao, con người luôn phải đối mặt với nhiều loại áp lực thì việc phải gánh chịu stress làm giảm sức đề kháng và dễ dẫn đến nhiều bệnh tật là điều đáng lo ngại. Từ những thực tế nầy nhiều người đã tìm đến với thiền.

Có nhiều phương pháp thiền khác nhau, nhưng tựu trung vẫn là giúp người luyện tập nhằm đưa cơ thể tiến dần vào tình trạng nhập tĩnh khi tâm không còn bất cứ ý niệm nào.

1. Tư thế: Có thể chọn tư thế ngồi xếp bằng thông thường, ngồi bán già hoặc ngồi kiết già. Lưng thẳng, cằm hơi đưa vào để cột sống được thẳng. Đầu lưỡi chạm nhẹ nướu răng trên. Hai bàn tay buông lỏng đặt trên hai đùi hoặc đan chéo nhau để trước bụng, miễn sao hai tay cảm thấy thoải mái, dễ giãn mềm cơ bắp là được.

Tư thế kiết già (thế hoa sen), đặc biệt thích hợp cho việc ngồi thiền: Ngồi xếp bằng tự nhiên, dùng hai bàn tay nắm bàn chân phải từ từ gấp chân lại và đặt bàn chân lên đùi trái, gót chân ép sát bụng, lòng bàn chân ngửa lên trời. Kế tiếp dùng hai bàn tay nắm bàn chân trái gấp lại, đặt bàn chân trái lên đùi phải, kéo nhẹ gót chân vào sát bụng, bàn chân ngửa lên trời.

Các đạo sư Yoga cho rằng vị thế khóa nhau của hai chân trong tư thế kiết già sẽ tạo sức ép lên hai luân xa ở dưới cùng của cơ thể, khiến dòng năng lượng có khuynh hướng đi lên để nuôi dưỡng các trung tâm lực dọc theo cột sống và kiểm soát toàn bộ hệ thần kinh. Những thí nghiệm khoa học về Yoga cho thấy chỉ cần ngồi tư thế hoa sen, dù ta không cố gắng tập trung tư tưởng, vẫn có một sự thay đổi ở sóng não từ nhịp Beta khoảng 20 chu kỳ mỗi giây xuống nhịp Alpha khoảng 8 chu kỳ mỗi giây. Nhịp Alpha là tình trạng sóng não của một người đang trầm tĩnh và minh mẫn. Điều nầy có nghĩa là tự thân tư thế kiết già đã có công năng làm êm dịu thần kinh chưa kể đến những cố gắng khác của việc ngồi thiền.

Kết quả trên cũng phù hợp với những lý luận của y học cổ truyền khi biết rằng ở thế kiết già, xương mác ở cẳng chân trái đã tạo một sức ép khá mạnh lên đúng vị trí huyệt Tam âm giao ở chân phải (huyệt Tam âm giao ở chỗ lõm bờ sau xương chày, trên mắt cá chân trong khoảng 6cm). Như vậy, trong suốt thời gian ngồi kiết già, huyệt Tam âm giao sẽ được kích thích liên tục. Tam âm giao là huyệt giao hội của 3 đường kinh âm: Tỳ, Can và Thận nên tác động kích thích này sẽ có tác dụng "thông khí trệ", "sơ tiết vùng hạ tiêu" và điều chỉnh những rối loạn nếu có ở những kinh và tạng có liên quan, đặc biệt là tác dụng "Dưỡng âm kiện Tỳ" và "Sơ Can ích Thận" mà các thầy thuốc châm cứu đều biết khi tác động vào huyệt này. Những người có dấu hiệu căng thẳng thần kinh, những bệnh nhân "Âm hư hỏa vượng" hay gặp các cơn bốc hỏa về chiều và những phụ nữ đang ở tuổi mãn kinh sẽ dễ dàng cảm nhận được hiệu quả khi ngồi vào thế kiết già.

2. Giảm các kích thích giác quan: Một trong những yếu tố quan trọng để dễ nhập tĩnh là không bị các kích thích bên ngoài quấy nhiễu. Người xưa gọi là "bế ngũ quan".

Trên thực tế, những quan sát qua điện não đồ cho thấy chỉ cần nhắm mắt để loại bỏ thị giác là đã giảm được 50% các kích thích từ bên ngoài. Do đó, nên nhắm mắt lúc ngồi thiền. Khi nhắm mắt chỉ cần khép hờ để bảo đảm không có sự căng cơ ở vùng mặt.

3. Giãn mềm cơ bắp: Ngày nay, khoa học đã biết rất rõ tác động qua lại giữa 2 yếu tố thần kinh và cơ. Khi thần kinh căng thẳng, trương lực cơ bắp cũng gia tăng. Ngược lại, nếu điều hòa trương lực cơ bắp ở mức thư giãn thì thần kinh cũng sẽ được ổn định. Chúng ta dễ dàng nhận thấy điều này khi quan sát một người đang giận dữ. Khi tức giận, gân cổ nổi lên, cơ bắp căng cứng, bàn tay nắm chặt...; đó là lúc thần kinh quá căng thẳng. Ngược lại, hãy nhìn một người đang ngồi ngủ gật trên xe. Lúc người này thiếp đi là lúc thần kinh ở mức thư giãn, tâm không còn ghi nhận ý niệm gì cụ thể và cơ bắp cũng giãn mềm nên đầu dễ dàng ngoẹo sang một bên. Vì vậy, trong quá trình hành thiền, việc chủ động giãn mềm cơ bắp sẽ thúc đẩy nhanh quá trình thư giãn, nhập tĩnh.

Trên thực tế, chỉ cần quan tâm giãn mềm cơ mặt và cơ bàn tay là đủ. Điều này căn cứ vào hai quy luật: Thứ nhất, mặt và hai bàn tay là những vùng phản chiếu có các điểm tương ứng với toàn bộ cơ thể, do đó nếu thư giãn được vùng mặt hay hai bàn tay sẽ thư giãn được toàn thân....

Thiền chính là sự tập trung tư tưởng vào một điểm hoặc một đề mục duy nhất để dần dần đạt đến tình trạng trống rỗng, không còn vướng mắc vào bất cứ một ý niệm nào. Để thư giãn thần kinh hoặc để chữa bệnh, chỉ cần duy trì tình trạng tập trung vào điểm hoặc vào đề mục tập trung trong một thời gian nhất định là đủ. Điều quan trọng là nên tập đều đặn hàng ngày, mỗi ngày một hoặc hai lần. Lúc đầu, ngồi khoảng 15 phút mỗi lần, dần dần tăng lên. Sau một thời gian, khi não bộ đã ghi nhận thói quen thiền thì việc ngồi vào tư thế, nhắm mắt, việc đầu lưỡi chạm nhẹ nướu răng trên hoặc ám thị giãn mềm cơ bắp sẽ hình thành nên những phản xạ có điều kiện để đưa người tập vào trạng thái thiền định....

Thỉnh thoảng sẽ có những lúc tâm bị phân tán, các tạp niệm xen vào. Điều này là bình thường. Chỉ cần khi nhớ ra hãy tập trung trở lại .... Lâu dần, những tạp niệm bớt đi, thời gian tập trung sẽ dài hơn, hơi thở sẽ đều, chậm và nhẹ hơn, cho đến lúc không còn ý niệm và quên luôn cả hơi thở. Nếu thường xuyên đạt đến tình trạng này, có nghĩa người tập đã tiến được một bước rất dài. Không chỉ là không bệnh tật mà còn là sự tự tin, cảm thông và hoà hợp để dần dần đạt đến điều mà người xưa gọi là thiên nhân hợp nhất.

4. Xả thiền: Sau khi ngồi thiền, trước khi đứng dậy cần làm một số động tác để cơ thể hết tê mỏi và khí huyết lưu thông bình thường. Từ từ buông thõng hai chân ..... Dùng hai tay vuốt nhẹ hai bên sóng mũi từ đầu mũi xuống chót cằm, vuốt ấm vành tai. Xoa hai lòng bàn tay vào nhau cho ấm rồi áp vào mắt. Dùng hai bàn tay xoa bóp dọc theo hai chân, từ đùi dài xuống bàn chân. Xoa ấm hai lòng bàn chân.

Việc xả thiền tùy thuộc vào mỗi buổi thiền. Nếu chỉ thiền khoảng 15 phút hoặc khi có công việc cần đứng lên gấp thì chỉ cần co duỗi hai chân và xoay người, hoặc lắc cổ qua lại nhiều lần là đủ.

Bác Sĩ Của Bạn: Chứng tiểu són

Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Cho các vấn đề cụ thể, chi tiết, của từng bệnh nhân, xin liên lạc trực tiếp với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp.Chứng tiểu són

Hỏi: Làm sao để trị và phòng són tiểu ở các lứa tuổi khác nhau? (Linda, bà Hoa, bà Cầm, cô Thi)

Ðáp: Tiểu són là sự không kiểm soát được khiến cho nước tiểu cứ rỉ hoặc chảy ra trước khi ta kịp “chạy” đến nơi (có thể) tiểu. Có khi nước tiểu cứ rỉ ra mà ta không biết.Chứng này có thể xảy ra trong khi có thai, khi ho hoặc ách xì, hoặc khi thực hiện một động tác nào đó làm tăng sức ép vào bọng đái (bàng quang).

Nó cũng có thể liên quan đến nhiễm trùng đường tiểu, tổn thương của vùng chậu, xạ trị, hoặc gây ra do một số bệnh của hệ thần kinh hoặc các hệ thống khác của cơ thể. Rượu, cà phê, và một số thuốc cũng có thể là nguyên nhân hoặc góp phần gây ra tiểu són. Trong một số trường hợp, có người chỉ cần nghe tiếng nước chảy là són tiểu. Trong trường hợp quá sợ hãi, “sợ đến... “tè” ra quần” là chuyện không phải hiếm gặp.

Tiểu són thường gặp ở phụ nữ nhiều hơn ở nam giới, vì đường tiểu của phụ nữ ngắn hơn của nam giới nhiều. Ở phụ nữ trẻ, nguyên nhân thường gặp nhất là do thiếu sự nâng đỡ ở cổ bọng đái (nơi tiếp giáp của bọng đái với niệu đạo). Ở phụ nữ lớn tuổi, nguyên nhân thường gặp là do bọng đái bị yếu hoặc quá... “hăng hái” (overactive).

Những người bị tiểu són thường ít khai bệnh với bác sĩ vì mắc cỡ. Một số thống kê cho thấy ở Hoa Kỳ chỉ có khoảng 50 phần trăm những người bị són tiểu khai bệnh với bác sĩ để được điều trị. Tuy nhiên, đây là một chứng không phải hiếm gặp. Khoảng 13 triệu người ở Hoa Kỳ bị tiểu són. Tỉ lệ bị tiểu són ở phụ nữ trẻ hơn 65 tuổi là 10 đến 25 phần trăm. Tỉ lệ này ở phụ nữ trên 60 tuổi không sống trong các viện điều dưỡng (nursing home) là 15 đến 30 phần trăm. Tỉ lệ này ở các bệnh nhân sống trong các nursing home là hơn 50 phần trăm.

Triệu chứng chính của tiểu són, dĩ nhiên là... són tiểu. Sự són nước tiểu này có thể thường xuyên và nhiều, hoặc không thường xuyên và ít. Ðối với những người còn hoạt động (đi làm, dự tiệc tùng nhiều), hoặc những người bị són nhiều nước tiểu, ngay cả một lần mỗi tuần (nhất là vào lúc không thích hợp) cũng có thể đã là quá nhiều.

Các triệu chứng có thể đi kèm là:

- Tiểu lắt nhắt hơn một lần mỗi hai tiếng đồng hồ, hoặc trên bảy lần một ngày.

- Phải thức dậy để đi tiểu ít nhất hai lần một đêm.

- Tiểu gắt.- Ðái dầm.

Ðể chữa trị thích hợp, bác sĩ sẽ phải hỏi bệnh tỉ mỉ, làm các xét nghiệm thích hợp. Ðầu tiên, là bệnh sử của bệnh nhân, ví dụ như:

Những thuốc gì đang dùng.

Số lần có thai.

Có những bệnh gì khác ngoài chứng són tiểu.

Số lần bị són tiểu và số lượng nước tiểu són mỗi lần, trong vòng 24 đến 72 giờ.

Số lượng nước và chất lỏng (canh, phở...) Dùng trong thời gian đó.

Các hoạt động, cười, ho... Trong hay trước khi bị són tiểu.

Số lượng cà phê, rượu đã dùng cũng có thể giúp bác sĩ trong việc chẩn đoán són tiểu.

Sau khi hỏi bệnh, bác sĩ sẽ phải khám xem có bệnh tổng quát gì không, khám vùng đi tiểu (vùng chậu - pelvic examination), và làm một số thử nghiệm để đo số lượng nước tiểu mỗi lần đi tiểu và số nước tiểu còn trong bàng quang sau khi đi tiểu.

Xét nghiệm nước tiểu xem có bị nhiễm trùng không, xét nghiệm xem thận có vấn đề gì không, cũng nằm trong số những điều cần phải làm để có chẩn đoán chính xác.

Một số thử nghiệm để xem nước tiểu có bị són ra (khi bọng đái đang đầy) trong lúc ho, đeo tả để xem nước tiểu ra nhiều hay ít, đo áp lực và thể tích của bọng đái khi đầy nước, vân vân là các cách để phân loại tiểu són và có cách trị thích hợp.

Khi đã có chẩn đoán chính xác, sẽ có nhiều cách hiệu quả để điều trị tiểu són.Ðầu tiên, việc đơn giản nhất là trị hoặc tránh các yếu tố có thể góp phần vào việc tiểu són, đái dầm. Ví dụ, như tránh không uống nhiều nước vào buổi tối, giảm bớt rượu, cà phê nếu đó có thể là nguyên nhân.

Sau khi kiểm tra các thuốc đang dùng, bác sĩ có thể ngưng hoặc thay các thuốc có thể góp phần vào việc tiểu són.Tập đi tiểu thường xuyên dù chưa mắc tiểu cũng là một cách để giảm tiểu són.

Trong trường hợp tiểu són vì cơ kiểm soát đường tiểu bị yếu, một phương pháp tập luyện các cơ ở vùng chậu (được gọi là Kegel exercises) tương đối đơn giản sẽ được hướng dẫn cho bệnh nhân để làm cho đường tiểu được kiểm soát tốt hơn.Nếu ho, ách xì... gây ra són tiểu, trị các triệu chứng này cũng sẽ giúp rất nhiều.

Một số bệnh khác, tổng quát hay thần kinh, có thể là nguyên nhân, và trị nguyên nhân, nếu được thường là cách tốt để tiệt nguồn gốc của triệu chứng.

Có nhiều thuốc để trị triệu chứng són tiểu. Các thuốc này có thể là thuốc điều khiển sự co bóp của bọng đái; thuốc tăng cường cơ kiểm soát niệu đạo (ống tiểu).Nếu bị nhiễm trùng, bác sĩ sẽ kê toa kháng sinh. Ðôi khi estrogen cần thiết để làm tăng độ đàn hồi của các cơ bắp ở vùng chậu ở phụ nữ đã mãn kinh.

Tuy nhiên, bác sĩ sẽ chỉ dùng khi thật cần thiết và với liều thấp nhất có thể được. Các loại kem estrogen có thể giúp giảm triệu chứng nhiều hơn trong khi ít bị hấp thu vào cơ thể hơn so với các loại estrogen dán hoặc uống.

Một số dụng cụ có thể được dùng để giúp tập cho các bắp thịt ở đường tiểu co bóp hiệu quả hơn.Cuối cùng, thường thì khi các phương pháp khác đã thất bại, phẫu thuật có thể giúp ích.

Phẫu thuật cũng có nhiều phương pháp khác nhau.Trong nhiều trường hợp, phụ nữ có thể phòng ngừa (hoặc chữa) chứng són tiểu bằng các thể dục đơn giản làm tăng độ dẻo dai và sức mạnh của các bắp thịt xung quanh ống dẫn tiểu, âm đạo và hậu môn (kegel exercises). Bác sĩ và y tá có thể hướng dẫn để tập các thể dục này một cách hiệu quả.

Giảm cân, tập thể dục bụng, giảm ho, tránh nâng vật nặng quá, bỏ hút thuốc, trị bón cũng có thể giúp phòng són tiểu.Ði tiểu đều đặn dù chưa cảm thấy “mắc tiểu” cũng có thể giúp phòng chứng són tiểu.

Tóm lại, són tiểu là một chứng thường gặp, cũng là một loại bệnh tật như các loại bệnh tật khác. Ta không nên quá mắc cỡ đến nỗi dấu cả bác sĩ, khiến cho bệnh không được chữa trị đúng mức và vào lúc còn nhẹ. Tùy theo nguyên nhân, có nhiều cách từ (thường là) đơn giản đến phức tạp để trị và phòng són tiểu có hiệu quả. Khi có triệu chứng, nên gặp bác sĩ sớm để được chẩn đoán và điều trị thích hợp.

Thân mến,

Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng

Chương trình thể dục có hiệu quả

Với vô số thức ăn đầy đủ chất bổ dưỡng, và có thể nói là quá dư thừa ở xứ Mỹ này, càng ngày chúng ta càng thấy nhiều người bị bệnh mập phì (obese). Nếu họ không bị cân nặng quá cỡ thì cũng bị chứng cao huyết áp hay cholesterol cao. Một bài viết của bà Michele Stanten, đọc được trên website “fitness.msn.com”, đã hướng dẫn cho chúng ta biết những phương pháp tập thể dục sao cho có hiệu quả, đồng thời cũng nhanh hơn và an toàn hơn.

Bài viết này đưa ra những câu hỏi thông thường nhất được hàng trăm người gọi đến cơ quan American Counccil on Exercise (ACE) trong thời gian họ tổ chức cuộc hội thảo hàng năm có tên là Fitness on Call.

Tôi làm thế nào để bắt đầu một chương trình tập thể dục?

Câu trả lời ngắn nhất là hãy bắt đầu từ từ. Tập quá sức, hay quá nhanh, là cách thức khiến bạn bỏ cuộc sớm để quay trở lại ngồi hay nằm trên ghế sofa trở lại hay có thể làm cho tình trạng cân nặng trở nên tệ hại hơn. Ði bộ chính là cách thức dễ nhất, tiện lợi nhất trong việc có được một sức khỏe lành mạnh. Tuy nhiên nếu bạn có thể đạp xe đạp, hay tham dự bất cứ một lớp thể dục nào khác như jazz exercise, bơi lội... hoặc mọi sinh hoạt có sự hoạt động đều tốt cả. Và điều cần nhất là bạn nên chọn sinh hoạt thể dục nào mà bạn ưa thích nhất.Bạn có thể bắt đầu tập một khoảng thời gian ngắn như 5, 10 phút một ngày, từ 3 đến 5 ngày một tuần. Hãy chọn một loại thể dục với tốc độ chừng mực và động tác thoải mái, không gây ra việc bắp thịt bị nhức mỏi khiến bạn muốn bỏ cuộc. Sau một tuần lễ hay hơn nữa, dần dần tăng thêm thời gian tập thể dục, cũng như số ngày tập trong một tuần. Cố thu xếp để có thể tập khoảng 30 phút một ngày, 7 ngày một tuần.

Tôi cần tập thể dục bao nhiêu để có thể xuống cân?

Tập thể dục mà thôi có thể không phải là cách hay nhất để xuống cân. Muốn mất một pound mỡ, bạn cần phải đốt cháy 3,500 calories. Nếu bạn đi bộ một mile, bạn chỉ đốt có 80 calories mà thôi, như vậy bạn phải đi đến 44 miles thì mới mất một pound mỡ.Thật ra, việc xuống cân sẽ dễ dàng hơn nếu bạn phối hợp sự tập thể dục với việc cắt giảm lượng calories. Nếu bạn muốn xuống một pound trong một tuần lễ (đó là số trọng lượng an toàn và khỏe mạnh được đề nghị), bạn cần phải giảm 500 calories mỗi ngày. Nếu bạn muốn cắt giảm khoảng 300 calories trong thân thể, bạn có thể đạt được đòi hỏi đó bằng cách đi bộ từ 3 đến 4 miles mỗi ngày, hay tham dự lớp tập thể dục. Bạn cũng nên để ý đến việc ăn uống để cắt giảm thêm 200 calories nữa bằng cách không uống nước ngọt hay ăn bơ quá nhiều.

Tôi cần mua loại dụng cụ tập thể dục nào tốt nhất?

Bạn nên mua loại nào mà bạn nghĩ là sẽ dùng thường xuyên và làm bạn thích thú khi sử dụng nó. Nếu bạn muốn vừa muốn tập thể dục vừa đọc sách báo thì cái xe đạp đứng một chỗ - stationary bike - tốt hơn là cái treadmill. Bạn cũng nên để ý để ý đến tình trạng sức khỏe khiến bạn bị giới hạn về hoạt động thể dục. Chẳng hạn như, một cái máy “cross country ski machine” (máy có hai tay cầm để đẩy lui, tới như đi trượt tuyết) thì không phải là một chọn lựa đúng đắn cho một người bị đau vai kinh niên.Nếu bạn không biết chắc là mình thích dùng loại dụng cụ tập thể dục nào thì bạn nên lấy thử một giấy vào cửa tạm thời - guest pass - để đến viếng thăm một trung tâm thể dục ở địa phương (local health club) và dùng thử một vài dụng cụ trước khi bạn quyết định đi mua. Ngoài ra, bạn cũng cần phải xét xem là nhà mình có chỗ để chứa dụng cụ đó không, cũng như giá của nó là bao nhiêu nữa!

Tôi làm sao để mất bớt mỡ ở bụng?

Ngồi gập người hay thóp bụng vẫn không thể làm bụng hết mỡ được. Tập thể dục bụng - Abdominal exercises - sẽ làm cho cơ bụng ở dưới lớp mỡ săn cứng lại... Ngoài ra, bạn còn cần tham dự một vài khóa huấn luyện về thể dục nhịp điệu (Aerobic exercise) thí dụ như đi bộ, chạy jogging hay đạp xe đạp. Và nhất là để ý đến những gì mà bạn hay ăn!

Chương trình tập luyện thể dục về sức nặng (weight training) và về tim (cardio exercise) nào tốt nhất?

Bất cứ là vì bạn muốn xuống cân, muốn có thân hình thon gọn, hay chỉ tập thể dục để được khỏe mạnh, cả hai loại tập thể dục nói trên đều quan trọng nhưng bởi những lý do khác nhau. Cardio hay aerobic exercise là để giúp tim và phổi của bạn, làm cho lượng cholesterol và huyết áp được giảm xuống và khiến bạn tăng thêm sự chịu đựng. Trong khi đó, tập luyện về sức nặng và sức mạnh sẽ giúp tránh được sự mất mát của bắp thịt nhất là khi bạn già. Với việc luyện tập có tên weight training, bạn có thể sống một cách mạnh khỏe, giữ thân thể của bạn thẳng thớm và cân bằng được sự chuyển hóa (metabolism) trong cơ thể.Nên sắp xếp để có được 30 phút aerobic exercise từ 3 đến 5 lần mỗi tuần và 20 phút weight training mỗi tuần từ hai đến ba lần.

Nếu muốn biết thêm chi tiết về cớ quan ACE và chương trình của họ, bạn đọc ở Mỷ có thể gọi số (800) 825-3636.

Yến Tuyết

Ăn nhiều ngũ cốc nguyên vẹn giảm nguy cơ của bệnh tim mạch

NEW YORK (Reuters) - Người Mỹ cần nên ăn nhiều ngũ cốc nguyên vẹn (whole grains), còn nguyên cám và mầm, để giúp họ giảm những nguy cơ bị nghẽn động mạch, lên cơn đau tim và cơn đột quị, theo lời các nhà nghiên cứu.

Trong một cuộc khảo sát về 7 cuộc nghiên cứu sâu rộng, các chuyên gia thấy rằng sự tiêu thụ nhiều ngũ cốc nguyên vẹn giúp làm giảm những nguy của bệnh tim mạch. Tính trung bình, những người lớn mỗi ngày ăn 2.5 phần (serving) thức ăn từ ngũ cốc nguyên vẹn thì giảm được khoảng 25 phần trăm sự phát sinh bệnh tim mạch so với những người hiếm khi ăn chúng.

Các chuyên gia tin rằng ngũ cốc nguyên vẹn đem lại phúc lợi cho tim bằng vài cách. Chất xơ và những chất bổ dưỡng khác trong ngũ cốc nguyên vẹn có tác dụng hạ thấp chất cholesterol, làm giảm mức của chất đường trong máu, đồng thời cải thiện chức năng của những huyết quản và giảm chứng viêm trong hệ tuần hoàn.

Nhưng cho tới nay những cuộc khảo sát cho thấy chỉ có một số ít người Mỹ nghe theo lời khuyên hãy ăn 3 phần ngũ cốc nguyên vẹn mỗi ngày, theo lời các tác giả của cuộc nghiên cứu mới. Hơn 40 phần trăm người thành niên ở Hoa Kỳ nói rằng họ không ăn những thứ ngũ cốc nguyên vẹn.

“Nhiều người trong giới tiêu thụ và những chuyên gia y tế không nhận thức về những phúc lợi của ngũ cốc nguyên vẹn đối với sức khỏe,” người cầm đầu cuộc nghiên cứu, Bác Sĩ Philip B. Mellen, thuộc Ðại Học Wake Forest University ở Winston-Salem, North Carolina, nói trong phúc trình.
Một số người cũng thiếu hiểu biết về những gì chứa đựng trong ngũ cốc nguyên vẹn. Chúng gồm có ba thành phần chính: cám (bran) và mầm (germ), là hai thứ giàu chất xơ và những chất bổ dưỡng, và nội nhũ (endosperm) có chứa tinh bột và chất đạm (protein). Ngũ cốc chế biến, như bánh mì trắng, các thứ bánh ngọt, và những thực phẩm ăn vặt (snack foods) được làm từ những thứ bột trắng đã mất cám và mầm.

Trái lại, những ngũ cốc nguyên vẹn - như lúa mạch, lúa mì nguyên vẹn, gạo lứt - còn giữ nguyên cám và mầm rất giầu chất bổ dưỡng.

Căn cứ vào những cuộc khảo sát mới nhất, Bác Sĩ Mellen và các đồng nghiệp cho rằng giới chuyên gia y tế cần nên “tăng gấp đôi” những nỗ lực của họ để thúc đẩy người ta hãy ăn ngũ cốc nguyên vẹn nhiều hơn.

Họ đã báo cáo những kết quả nghiên cứu trên bản trực tuyến của đặc san Nutrition, Metabolism... Cardiovascular Diseases (dinh dưỡng, biến dưỡng và những bệnh tim mạch).

Ðể khảo sát, Bác Sĩ Mellen và các đồng nghiệp đã thu thập những số liệu từ 7 cuộc nghiên cứu sâu rộng liên quan tới hơn 285,000 người đàn ông và đàn bà đã được theo dõi từ 6 tới 15 năm. Tính một cách tổng quát, những người nào ăn nhiều ngũ cốc nguyên vẹn nhất thì giảm được những nguy cơ lên cơn đau tim hoặc đột quỵ, hoặc chết vì những nguyên nhân liên quan tới tim mạch.

Ðiều này đúng sau khi đã xét tới những yếu tố sức khỏe khác, như chế độ dinh dưỡng tổng quát, tập thể dục, sức nặng của thân thể, ghiền hút thuốc lá.

Nước giải khát pha chất sodium benzoate có thể gây bệnh

LONDON (The Independent) - Có những bằng chứng mới cho thấy rằng những nước giải khát soft drink pha thêm một hóa chất có thể gây hư hại cho những tế bào. Cuộc nghiên cứu tại một trường đại học ở Anh Quốc nói rằng một chất bảo quản (preservative) thông thường trong những nước giải khát có khả năng “tắt” (switch off) những thành phần rất quan trọng của DNA.

Ðiều đó có thể dẫn tới bệnh xơ gan (cirrhosis) và những bệnh thuộc về suy hóa (degenerative diseases) như bệnh Parkinson's.

Cuộc nghiên cứu liên quan tới sự an toàn của hóa chất sodium benzoate (có khi được liệt kê trong thành phần của thức ăn hoặc thức uống là chất E211, thay vì dùng chữ sodium benzoate), là một chất bảo quản đã được kỹ nghệ nước giải khát trên thế giới sử dụng trong những thập niên qua. Sodium benzoate lấy ra từ chất benzoic acid và thường được pha thêm vào những nước giải khát để bảo quản. Nó cũng thường được pha thêm vào những thực phẩm ngâm giấm (pickle) và những thứ nước tương, nước xốt.

Những khám phá mới này có thể gây lo ngại cho hàng trăm triệu người trên thế giới thường uống những nước giải khát sủi bột (fizzy drinks). Ðồng thời chúng cũng khơi dậy sự cảnh giác về những chất pha thêm vào thực phẩm (food additives) đối với sức khỏe.

Chất sodium benzoate đã bị nghi là có thể gây bệnh ung thư vì khi pha nó với sinh tố C trong nước giải khát thì sẽ tạo ra chất benzene - một chất gây bệnh ung thư.

Bây giờ một chuyên gia về lão hóa tại trường đại học Sheffield University, Anh Quốc, người đã nghiên cứu về chất sodium benzoate từ khi xuất bản một tài liệu khảo cứu trong năm 1999, đã quyết định lên tiếng cảnh giác về một nguy hiểm khác của chất này. Giáo Sư Peter Piper, chuyên về khoa sinh vật học phân tử (molecular biology) đã thí nghiệm ảnh hưởng của chất sodium benzoate lên những tế bào men sống. Ông nhận thấy rằng chất sodium benzoate làm hư hại một vùng DNA quan trọng được gọi là “nhà máy điện” (power station) của những tế bào và có tên khoa học là “mitochondria”.

Giáo Sư Piper nói với nhật báo The Independent: “Những hóa chất đó có khả năng gây hư hại trầm trọng cho DNA trong những mitochondria tới độ chúng có thể làm cho DNA bị bại liệt hoàn toàn.”

Ông nói thêm: “Những mitochondria trong cơ thể tiêu thụ dưỡng khí để ban sinh lực cho chúng ta và nếu chúng bị hư hại thì những tế bào bắt đầu bị trục trặc một cách rất trầm trọng. Và bây giờ đã có nhiều chứng bệnh bị coi là liên quan tới sự hư hại của loại DNA này, như bệnh Parkinson's và nhiều bệnh khác liên quan tới sự suy hóa thần kinh, nhưng trên hết là nó làm gia tăng tiến trình lão hóa.”

Cơ quan kiểm soát thực phẩm của chính phủ Anh cho phép dùng chất sodium benzoate, và nó cũng được Liên Âu (EU) chấp thuận, nhưng bây giờ các nhà lập pháp Anh kêu gọi hãy duyệt xét khẩn cấp.

Một phúc trình của Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) trong năm 2000 về chất sodium benzoate đã kết luận rằng nó an toàn, nhưng nói thêm rằng những phương tiện hoa học để nghiên cứu sự an toàn của chất này là “giới hạn.”

Giáo Sư Piper nói rằng những cuộc thí nghiệm trước đây về chất sodium benzoate do nhà Quản Trị Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) Hoa Kỳ thi hành bây giờ đã lỗi thời.

Ông nói: “Kỹ nghệ thực phẩm sẽ nói rằng những hóa chất này đã được thí nghiệm và chúng hoàn toàn an toàn. Nhưng theo những tiêu chuẩn hiện đại về thí nghiệm sự an toàn, những cuộc thí nghiệm xưa cũ là không đầy đủ. Giống như tất cả mọi địa hạt khác, kỹ thuật thí nghiệm an toàn thực phẩm tiếp tục tiến bộ hơn, vì vậy ngày nay chúng ta có thể thi hành một cuộc thí nghiệm tỉ mỉ hơn nhiều so với một cuộc thí nghiệm cách đây 50 năm.”

Ông khuyên những cha mẹ hãy thận trọng và đọc kỹ những thành phần ghi trên nhãn khi cho trẻ con uống những thứ nước có pha thêm những chất bảo quản, trước khi có những cuộc thí nghiệm mới chứng tỏ sự an toàn của chúng.

Nghiên cứu tại Mỹ: Hạt flaxseed và nhân sâm có ích cho bệnh nhân ung thư

CHICAGO (NV) - Hạt lanh (flaxseed) - một loại hạt rất giàu chất acid béo omega-3 và chất xơ ở ngoài vỏ - có tác dụng làm giảm sự tăng trưởng những u bướu ung thư tuyến tiền liệt, trong khi nhân sâm (ginseng) giúp cho những bệnh nhân ung thư đỡ mệt mỏi, theo phúc trình của các nhà nghiên cứu ở Hoa Kỳ.

Những cuộc nghiên cứu mới này cho thấy đã có những nỗ lực của giới bác sĩ để khảo sát hậu quả của những thực phẩm và thuốc bổ mà bệnh nhân của họ thường dùng.

Theo Trung Tâm Thống Kê Y Tế Quốc Gia (National Center for Health Statistics), mỗi năm người Mỹ chi tiêu từ 36 tới 47 tỉ đô la để mua thuốc bổ và để điều trị bằng những phương pháp y khoa khác thường (alternative medicine).

“Giới bệnh nhân thường dùng những thứ này, nhưng chúng tôi cần biết chúng có ích lợi hay là có hại”, Bác Sĩ Bruce Cheson, thuộc bệnh viện Georgetown University Hospital ở Washington, D.C., nói khi ông tường trình những kết quả nghiên cứu tại một cuộc hội thảo của American Society of Clinical Oncology (ASCO) (Hội Ung Thư Lâm Sàng Mỹ).

Trong cuộc khảo sát về phúc lợi của hạt lanh, các nhà nghiên cứu tại trung tâm y khoa Duke University Medical Centre ở North Carolina và các đồng nghiệp đã lượng giá vai trò của loại hạt này như là một thực phẩm bổ sung (food supplement) đối với 161 người đàn ông sắp giải phẫu để cắt u bướu ung thư tuyến tiền liệt.

“Mức tăng trưởng của u bướu ung thư đã giảm nơi những người đàn ông tiêu thụ hạt lanh”, lời Bác Sĩ Nancy Davidson, một chuyên gia về khoa ung thư tại trường đại học Johns Hopkins University, ở Baltimore, và cũng là chủ tịch của ASCO. “Tôi nghĩ đây là điều hấp dẫn.”

Tiến Sĩ Wendy Demark-Wahnefried, một nhà nghiên cứu tại trường huấn luyện y tá của Ðại Học Duke, nói: “Chúng tôi khảo sát về hạt lanh vì nó chứa nhiều chất bổ dưỡng.”

Trong cuộc nghiên cứu nói trên, tổng số người tham gia được chia thành bốn nhóm, mỗi nhóm gồm khoảng 40 người. Những người đàn ông thuộc hai nhóm (1) và (2) tiêu thụ 30 gram hạt lanh mỗi ngày trong thời gian trung bình 30 ngày trước khi được giải phẫu. Sau khi cắt những u bướu, các nhà nghiên cứu dùng kính hiển vi để khảo sát những tế bào ung thư, và họ có thể xác định mức độ tăng trưởng của chúng.

Những người tiêu thụ hạt lanh - gồm nhóm (1) chỉ ăn loại hạt này, và nhóm (2) vừa ăn hạt lanh vừa áp dụng một chế độ dinh dưỡng ít chất béo - được so sánh với hai nhóm còn lại, gồm nhóm (3) không ăn hạt lanh mà chỉ áp dụng một chế độ dinh dưỡng ít chất béo, và nhóm (4) không thay đổi gì về thói quen ăn uống. Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng hai nhóm người tiêu thụ hạt lanh đã giảm mức tăng trưởng của những bướu ung thư.

Những người tham gia tiêu thụ hạt lanh đã xay thành bột, vì hạt nguyên vẹn có lớp vỏ không thể tiêu hóa, theo lời bà Demark-Wahnefried. Họ đã pha bột hạt lanh với những thức uống, hoặc trộn với thức ăn, như yogurt.

Trong cuộc khảo sát về nhân sâm, Tiến Sĩ Debra Barton, thuộc bệnh viện Mayo Clinic ở Rochester, Minnesota, và các đồng nghiệp đã thí nghiệm ba liều lượng sâm khác nhau để cho những bệnh nhân đang mắc bệnh ung thư tiêu thụ.

25% trong số bệnh nhân dùng liều lượng 1,000mg nhân sâm mỗi ngày và 27% trong số bệnh nhân dùng liều lượng 2,000mg mỗi ngày báo cáo rằng họ đã giảm những triệu chứng mệt mỏi “một cách vừa phải” hoặc “rất nhiều”.

Trong khi đó, chỉ có 10% số người tiêu thụ 750mg nhân sâm mỗi ngày báo cáo đã giảm mệt mỏi.
Tất cả những bệnh nhân nói trên đã dùng sâm thu hoạch trong một vụ mùa duy nhất ở Wisconsin để có hiệu lực giống nhau. Những củ sâm đã được xay thành bột và đựng trong những viên con nhộng (capsule).

Bà Davidson nói trong một cuộc phỏng vấn: “Tôi phải nhìn nhận rằng trước cuộc thí nghiệm này tôi đã không tiên đoán những kết quả như vậy.”

Hàn the, formol: Cứ thử là có

Formol, hàn the là hóa chất độc hại đã bị Bộ Y tế cấm sử dụng trong thực phẩm. Thế nhưng người sản xuất vẫn sử dụng và chưa có hứa hẹn bao giờ sẽ chấm dứt tình trạng này. 100% có formol, hàn the…

Những ngày cuối năm, chúng tôi đến một số chợ mua bánh phở, mì sợi, bánh ướt... và gửi đến Trung tâm Y tế dự phòng (TTYTDP) TPHCM xét nghiệm định danh hàn the và formol. Kết quả xét nghiệm của trung tâm này trả lời hầu hết các mẫu thực phẩm chúng tôi gửi đến đều có chứa formol, hàn the.

Cụ thể, mỳ sợi tươi có hàn the rất cao (ở mức +++), bánh phở (đều mua tại chợ Trần Hữu Trang, Q.Phú Nhuận) có formol ở mức +++. Mẫu mỳ Quảng mua ở chợ Nguyễn Văn Trỗi, Q.3 chứa formol ở mức +++. Mì sợi tươi mua ở chợ Tân Định, Q.1 cũng phát hiện hàn the ở mức như các chợ trên.

Chị Vũ Thị Mến (74C/3 Trần Hữu Trang, P.10, Q.Phú Nhuận): “Biết hàn the và formol độc hại cho sức khỏe, nhưng tôi không thể biết cơ sở sản xuất có bỏ chất này vào thực phẩm hay không. Tại sao cơ quan chức năng cứ để những cơ sở sản xuất làm ăn kiểu này gây hại sức khỏe người tiêu dùng? Theo tôi, chỉ phạt thì chưa đủ mà phải làm thế nào để thức tỉnh người SXKD”.

Tại chợ Kiến Thiết, Q.Phú Nhuận chúng tôi mua hai mẫu bánh phở và mỳ sợi tươi, kết quả là bánh phở có formol ở mức ++, mỳ sợi tươi có hàn the ở mức +++. Tại chợ Tân Sơn Nhất, Q.Gò Vấp, chúng tôi mua ba mẫu mỳ sợi tươi, bánh phở và bánh ướt. Kết quả mì sợi tươi cũng có hàn the ở mức +++. Riêng bánh phở và bánh ướt không có hai chất này.

Giám sát thực phẩm tết 2007 mới nhất của Viện Vệ sinh y tế công cộng TPHCM cảnh báo hàn the, formol vẫn còn trong nhiều loại thực phẩm khác nhau (xem biểu đồ). Trước đó, từ tháng 2 đến tháng 11/2006, viện này cũng khảo sát việc sử dụng hàn the trong một số nhóm thực phẩm tương tự tại TPHCM. Kết quả: 55/214 mẫu kiểm nghiệm có sử dụng hàn the, chiếm hơn 27%.

Khảo sát trong ba năm 2004, 2005 và 2006 của TTYTDP TPHCM cũng đưa ra những con số giật mình về hàn the. Năm 2004, có 64% mẫu (2.566 mẫu) giò sống, chả lụa, bánh giò, mì sợi được kiểm nghiệm có hàn the. Năm 2005 giám sát trên bốn loại thực phẩm này phát hiện 44% mẫu (1.285 mẫu) có hàn the. Năm 2006, giám sát tiếp bốn loại thực phẩm trên cũng phát hiện 40% số mẫu (1.349 mẫu) có hàn the. Trong đó bánh giò từ 4% (năm 2004) tăng lên 32% mẫu có hàn the; giò sống có hàn the tăng từ 28% (2004) lên 52%. Riêng formol qua xét nghiệm cũng phát hiện còn trong thực phẩm.



Biết độc vẫn làm

Trưa 29/1, chúng tôi ghé chợ Trần Hữu Trang. Tại một sạp bán mỳ sợi tươi và nhiều loại thực phẩm khác, chị Bùi Thị Minh Tý cho biết do sạp chị bán ít nên lò không giao hàng trực tiếp mà chị thường lấy mỳ sợi qua “lái”. Do lấy hàng qua lái nên chị không biết cơ sở sản xuất ở đâu.

Khi chúng tôi hỏi chị có biết một số loại thực phẩm như mỳ sợi, bánh phở... có chứa hàn the, formol không, chị bảo: “Không biết, chỉ biết bán thôi”. Tuy nhiên, người em của chị lại nói: “Bây giờ sử dụng chất đó không được đâu. Người ta (người tiêu dùng) biết, người ta la lên rồi”.

Một khảo sát năm 2005 của TTYTDP TPHCM trên 450 người sản xuất kinh doanh (SXKD) cho thấy hơn 91% người SXKD biết hàn the là chất độc. Thế nhưng trả lời câu hỏi vì sao biết độc mà vẫn mua, bán sản phẩm có hàn the thì 19,5% cho rằng vì rẻ tiền; 19,3% cho là vì ngon; 22% cho rằng ăn ít không sao; hơn 24% cho biết không biết chỗ nào mua an toàn; 3,9% biết chỗ an toàn nhưng sản phẩm không ngon nên không mua.

Khảo sát 177 người SXKD về vấn đề “có biết SXKD giò chả, mỳ sợi và các sản phẩm của nó có hàn the thì bị xử phạt tiền và hủy hàng không?”, hơn 72% người nói biết nhưng vẫn... sử dụng!

Về phía người tiêu dùng, khảo sát của trung tâm này cũng cho thấy 90,5% người được khảo sát biết hàn the là chất độc hại cho sức khỏe nhưng 22% cho rằng hàn the ăn ít không sao; hơn 20% cho rằng vẫn ăn vì ngon; hơn 17% ăn vì rẻ và hơn 7% chấp nhận sử dụng sản phẩm có hàn the!

Theo Lê Thanh Hà - Tuổi trẻ

Tập thở để khỏe toàn thân

Việc thở bằng bụng tuân theo 4 nguyên tắc: thở sâu, đều, chậm rãi, êm dịu có tác dụng phục hồi sức khoẻ rất kỳ diệu. Cách thở này chẳng những cung cấp đủ dưỡng khí mà còn giúp điều hoà các rối loạn phủ tạng.

Vừa đi bộ vừa thở

Việc tập luyện của bạn sẽ phát huy tác dụng nhiều hơn khi kết hợp với không gian thiên nhiên thoáng rộng, tạo sự thư giãn và thoải mái về tinh thần.

Cách này kết hợp với tập đi bộ, thích hợp với người cao tuổi, vừa đơn giản vừa phù hợp với điều kiện sinh hoạt (có thời gian rảnh rỗi). Đi nhanh hay chậm, ngắn hay dài tuỳ khả năng sức khoẻ từng người.

Trong khi đi, thỉnh thoảng lại kết hợp với thở bụng êm dịu và sâu theo công thức: 4 bước hít vào (phình bụng), 2 bước ngừng thở, rồi 8 bước thở ra.

Thở 4 thì bằng nhau

Thì 1 hít vào sâu, từ từ và nhẹ nhàng bằng mũi, êm dịu kéo dài đến mức có thể chịu được; đồng thời bụng phình ra. Thì 2 nín thở giữ hơi, thời gian bằng khi hít vào. Thì 3 thở ra từ từ, êm nhẹ và kéo dài, đồng thời bụng thót vào hết cỡ, thời gian bằng thì 1. Thì 4 nín thở, thời gian bằng thì 1.

Cái khó của phương pháp này là đã hít vào đến mức tối đa, lại nín thở kéo dài, ít người tập có đủ sức nín thở lâu như thế mà cơ bắp vẫn thả lỏng, nét mặt bình thản thoải mái.

Tập thở theo Yoga

Có thể tập thở trong tư thế nằm, đứng, ngồi trên ghế, nhưng tốt nhất là ngồi tư thế hoa sen (Padma asana): Lòng bàn chân phải ngửa lên đùi trái và ngược lại, hay tư thế kiểu nửa hoa sen (Sukha asana): Lòng bàn chân phải ngửa trên bụng chân trái.

Phép thở Yoga là nhẹ nhàng, chậm rãi, đều đặn theo 3 thì (hít vào, giữ hơi, thở ra) hoặc 4 thì (hít vào, giữ hơi, thở ra, nín hít). Tâm trí chỉ hoàn toàn chú trọng vào hoạt động hô hấp và lộ trình của hơi thở.

Nếu thở 4 thì, nhịp độ phân bổ lý tưởng là 1-4-2-4, nghĩa là thời gian giữ hơi và nín hít dài bằng 4 lần thời gian hít vào, và thời gian thở ra dài bằng 2 lần thời gian hít vào. Nhưng điều này rất khó thực hiện ở người mới bắt đầu tập.

Mặt khác, phương châm của Yoga là thoải mái, tương hợp với đặc thù cá nhân, tránh khiên cưỡng, nóng vội. Thế nên bước đầu trong khi tập thở 4 thì hoặc 3 thì, mỗi người hãy tự tìm cho mình một nhịp độ thích hợp với sức khoẻ của mình. Không đòi hỏi một sự cố gắng quá sức, đồng thời cũng không quá dễ dãi tuỳ tiện. Có thể bước đầu tập theo nhịp độ 1-2-2-2, hoặc 1-1-2-1… rồi nâng dần cho tới nhịp độ lý tưởng.

Khi hít vào và thở ra đều qua mũi nhưng không để cho cánh mũi phập phồng. Thở bằng bụng: Hít vào thì phình bụng, thở ra thì thót bụng và co hậu môn lên, thở thật nhẹ nhàng và chậm rãi. Nên chú ý dẫn dắt hơi thở theo một lộ trình nhất định (có thể tưởng tượng hơi thở vào qua mũi, ngược lên đỉnh đầu, ra sau gáy, dọc theo xương sống…), tâm trí chỉ hoàn toàn chú trọng vào hoạt động hô hấp và lộ trình của hơi thở.

Theo Minh Phúc - Sài Gòn Tiếp Thị